Op de eerste schelpdierconferentie, op 15 en 16 november 2007 in Cinecity, kwam het onderwerp binnendijkse zilte kweek slechts 1 keer in het programma voor. Toen hield onderzoeker Jan Ketelaars een presentatie over de voorbereidingen van het project Zeeuwse Tong. Ook in de internationale context van deze conferentie werd meteen duidelijk dat dit project zeer uniek was: de combinatie van teelten, de schaal en ambitie en het feit dat het zilte kweek op het land betrof. Prikkelend was de vraag van Ketelaars of de grillige, natuurlijke vormen van de nieuwe wetlands, zoals Plan Tureluur, wel zo goed passen bij ons strakke Nederlandse polderlandschap. Hij toonde onder meer het strakke verkavelingsplan van de Beemster na 1616 en eindigde met het duurste schilderij dat de Nederlandse staat ooit aankocht: de ‘Victory boogie woogie’ van Mondriaan.

Intussen waren de eerste pioniers van andere zilte producten op het land al jaren redelijk succesvol bezig: Bert Meijering met zijn grootschalige kweek van zagers in langwerpige bassins bij het Goese Sas (Topsy Baits) en Adri Bout met zijn kweek van tarbot in zijn moderne bedrijfsgebouw aan de voet van de Oosterschelde Kering (Seafarm).

Op de tweede schelpdierconferentie, in september 2009 in Yerseke, werden er al drie onderwerpen gewijd aan de kweek van schelpdieren op het land: Roem van Yerseke gaf een toelichting op de ‘hatchery’ voor schelpdieren in Yerseke en liet de eerste resultaten zien van de kweek van schelpdieren in de Olzendepolder. Marco Dubbeldam  van Stichting Zeeschelp – toen al 5 jaar met een ‘hatchery’ voor schelpdieren bezig – vertelde over de ‘Zin en onzin van een broedhuis voor mosselen in Nederland’. En Aad Smaal van Imares gaf een overzicht van de experimenten en perspectieven van de binnendijkse schelpdierkweek op dat moment. Het was duidelijk, de eerste schelpdieren van het land werden daadwerkelijk geoogst – zij het nog op kleine schaal en met vallen en opstaan.

Inmiddels zijn we weer ruim 2 jaar verder en vindt de derde schelpdierconferentie plaats op 9 en 10 februari in de Zeelandhallen in Goes. Dit keer is de eerste dag geheel gewijd aan binnendijkse zilte teelten. Opmerkelijk is ook dat deze dag samen met ZLTO georganiseerd wordt. De agrarische sector is op zoek naar meer rendement en is actief betrokken bij Zeeuwse Tong. Peter de Koeijer, voorzitter van ZLTO Zeeland, geeft zijn visie op de prille sector. Ook de overheid zit niet stil op dit gebied. De provincie heeft inmiddels gebieden aangewezen die voor zilte teelten in aanmerking komen en de gemeenten passen hun bestemmingsplannen erop aan. Gedeputeerde Kees van Beveren en landschapsarchitect Huub Droogh geven daarover een toelichting. Marten Hemminga sluit daarop aan met de laatste plannen over het Kustlaboratorium, dat Het Zeeuwse Landschap, met de inbreng van Zeeuwse Tong en ondernemers, wil ontwikkelen bij Burghsluis op Schouwen. Spannend zijn de vorderingen in het project Zeeuwse Tong. Het project heeft zojuist de tussentijdse evaluatie achter de rug. Rinus Platschorre zal als voorzitter van Stichting Zeeuwse Tong de laatste stand van zaken belichten en meer kunnen vertellen over de manier waarop, vanuit dit project, geïnteresseerde ondernemers begeleid kunnen worden. De deelnemers aan de conferentie kunnen een kijkje in de keuken nemen van de belangrijkste experimenten van dit moment door de inbreng van wetenschappers en ondernemers die bij binnendijkse zilte teelten betrokken zijn, zoals Sander Ruizeveld de Winter van het proefbedrijf Zeeuwse Tong bij de Zeelandbrug, René Wijffels van de Universiteit Wageningen (specialist in de productie van algen), Ronald de Vos van Prins & Dingemanse (productie van algen en schelpdieren), Pieter Geijsen van Roem van Yerseke (productie van mosselzaad en schelpdieren), Jouke Heringa van de Hogeschool Zeeland (gebruik zout grondwater), Aad Smaal van Imares (de wetenschappelijke nestor van de duurzame schelpdiercultuur), Marco Dubbeldam van de Stichting Zeeschelp (duizendpoot in praktijk-experimenten op schelpdiergebied), Jean-Pierre van Wesemael van Saeftinghe Zilt (akkerbouwer met bijproduct zilte gewassen) en Adri Bout van Seafarm (Tarbotkwekerij en schelpdierhandel). Adri Bout van Seafarm is de vraag voorgelegd, waar je aan moet voldoen als ondernemer om succesvol te zijn in deze nieuwe sector. Er is waarschijnlijk geen betere om dit te vragen, want hij is momenteel de meest succesvolle ondernemer op het gebied van duurzame zilte kweek en dat wordt je niet zomaar.

Het wordt de komende jaren spannend voor deze sector: worden er binnenkort schelpdieren geteeld waaraan te verdienen valt? Hoe wordt het voedsel voor de schelpdieren geproduceerd, worden de algen in silo’s of in open vijvers gekweekt? Worden de combinatieteelten steeds belangrijker, zoals in Zeeuwse Tong uitgeprobeerd wordt? Hoe gaat ons landschap eruit zien door deze nieuwe ontwikkelingen? Wordt het ‘Victory boogie woogie’ of Plan Tureluur? Gaan de boeren zich er intensief mee bemoeien, wordt het een onderdeel van de bestaande schelpdiersector of zien we nieuwe vormen van samenwerking ontstaan tussen schelpdiersector, agrarische sector en natuurorganisaties, zoals momenteel in de experimentele fase? Het is wel duidelijk dat er veel belangstelling is voor deze nieuwe sector. De beschikbare conferentieruimten in de Zeelandhallen zijn eigenlijk te klein om alle belangstellenden onder te brengen.

Jim Louisse.

Jim Louisse en Jaap Holstein organiseren op 9 en 10 februari met de Stichting Schelpdierconferentie de 3^e schelpdierconferentie ‘Leven van zout water’, tijdens de beurs Agri & Aqua in de Zeelandhallen. Zie http://schelpdierconferentie.nl en http://www.agri-aqua.nl.

Het aantal deelnemers aan de beurs is ruim 55 en neemt nog steeds toe. Met bijna 20 deelnemers op het NIEUWE TEELT plein wordt landelijke publiciteit gezocht en nog meer deelnemers op het FOODPORT en STREEKPRODUCTEN plein zullen met marktkramen veel sfeer brengen. Op een andere plaats in de hal wordt bezoekers een expositie, een ‘jaar van het water-activiteit’, farmyard modellenshow en kartingcompetitie aangeboden.

Op de beurs staan onder andere: Flying Dutchman Marine, Franken INOX, Glerum Koeltechniek, Techno Service ʻs Gravenpolder, Handboek Vis, Reijnhout Elektro, Navalu France, CIV Den Oever, Rainbow Nets, Visserijnieuws, Zeeland Belting Service, Kramer Machines, Houg Koeling Terneuzen, Vis in Bedrijf, Machinefabriek W. Bakker, Imares, Topsy Baits, Murre Techniek, Drive and Flow pompen, Emyg, Krijn Verwijs, Aqua Universo, NeoGen, Hogeschool Zeeland, enz. Voor meer info zie www.agri-aqua.nl

Innovaties in oesterkweek

Wieren kweken of verzamelen

Max. 100
Presentatie van 20 minuten + discussie

Nut van MSC
Camiel Derichs, Marine Stewardship Council, Noord-Europa

Logistiek van versproducten
Erik de Koeijer, De Koeijer geconditioneerd transport

Het succes van Gillardeau oesters

Toekomst van het mosselkantoor en de veiling.
Addy Risseeuw, PVis

MZI’s resultaten 2010: Verbeterpunten

MZI’s en draagkracht
Onderzoeker Imares

Welke ruimte is er voor schelpdierkweek in Natura2000-gebieden?
Paddy Walker, Lector Duurzame Visserij en Aquacultuur, Van Hall Larenstein

Rendementsverbetering van MZI’s:
- timing oogsten
- perceelskeuze
- touwen of netten

Wout van den Berg, mosselkweker
Pieter Geijsen, Roem van Yerseke

Predatorenbestrijding op mosselpercelen
Jan Prins, Zeeland Aquacultuur