background image

Schelpdierconferentie 2012


Op donderdag 26 en vrijdag 27 januari organiseerde de Stichting Schelpdierconferenties van Jaap Holstein en Cora Seip de 5e internationale conferentie over schelpdierkweek, net als voorgaande keer in het Deltapark Neeltje Jans. Door bijdragen van sponsors en standhouders kon de toegangsprijs laag gehouden worden en het aantal conferentiegangers overtrof beide dagen de verwachting. De conferentie trok op donderdag bijna 160 en op vrijdag ruim 145 bezoekers. Er was ook deze keer een kleine beurs, waar toeleveranciers van de schelpdiersector uiteenlopende producten toonden: van lokale machinebouwers (Machinefabriek Bakker, Murre Techniek, Kramer Machines en Franken Inox), leveranciers van pompen (Drive and Flow), schepen en scheepsbenodigdheden (scheepswerf Kooiman van Os),elektronica (DCI Electronics), touwleveranciers (Itsas korda, FDMan/Acera, Donaghys, QE group), Assurantiën. (John P. De Wit), tot leveranciers van boeien (JFC, GEM plastics), oestermandjes (BST, Go Deep, Yad marine), optische sorteerders (Concept Engineers), opsokmachines (Cocci), zeewaterbehandeling (Emyg), systemen voor MZI’s en algenkweek (Allflex),Oesterbroed (Hatchery Roem van Yerseke) en kennis (HZ).
.
Afbeelding1
.
De conferentie kende twee thema’s ‘meerwaarde met schelpdieren’ op de donderdag en ‘aquacultuurbeleid en innovaties’ op de vrijdag.
.
Donderdag 26 januari 2017
.
Focus van de donderdagochtend was het creëren van meerwaarde in het kweken van schelpdieren. Naast de bekende commerciële waarde, vervullen schelpdieren veel functies in hun ecosysteem. Dagdeelvoorzitter Nathalie Steins verzorgde, na de opening van de conferentie door Jaap Holstein, een korte inleiding, waarna Aad Smaal de presentatiereeks startte met voorbeelden van andere inzet van schelpdieren. Door Joao Salvador en Jildou Schotanus van de HZ werden toelichtingen gegeven hoe schelpdieren worden ingezet als bio-bouwers. Onderzoek naar het inzetten van zowel oesters als mosselen ten behoeve van kustverdediging en het tegengaan van de zandhonger in de Oosterschelde is hierbij aan bod gekomen.
Vanuit Rijkswaterstaat verteld Eric van Zanten hoe zij aankijken tegen het huidige en toekomstige werken in de natuur, waarbij de zandsuppletie bij de Roggeplaat een voorbeeld is dat nauw gevolgd wordt door o.a. de mosselkwekers.
Werner Lindhout van Advocatenkantoor Haans gaf vanuit zijn ervaringen met werkzaamheden in de natuur, een bespiegeling geven van hoe het nu gaat en hoe het wellicht beter kan.
.
Op donderdagmiddag lichtten onderzoekers van de Hogeschool Zeeland (HZ) hun onderzoeken aan de off-bottom kweek van oesters in manden en zakken toe. Onder leiding van Jouke Heringa, gaven Pauline Kamermans en Eva Hartog inzicht in de factoren die de kweek en het kweekrendement beïnvloeden. Tony van der Hiele liet zien hoe deze factoren gebruikt zijn om een eerste model te maken waarmee kwekers in de toekomst kunnen bekijken of een locatie geschikt is en welke ‘knoppen’ een kweker heeft om zijn kweek mee te beïnvloeden.
Ashley Turner, van BST Oysters Canada, lichtte zijn kweekmethode met mandjes aan lijnen toe en gaf aan met welke problemen de kweker te maken kan krijgen en hoe deze tegen te gaan.
.
Na afloop van de presentaties volgde een korte discussie met de zaal, waarbij de hoop werd uitgesproken dat het beleid in de toekomst ruimte zal bieden voor andere manieren van werken. Ook werd besproken of landschappelijke inpassing een issue is en hoe hierop ingespeeld kan worden.
.
Gedurende de borrel na afloop werd door gedeputeerde Jo-Annes de Bat van de Provincie Zeeland de eerste Duurzaamheids Award uitgereikt. De genomineerden voor deze prijs waren:
= Machinefabriek Bakker
= Franken Machines
= Roem van Yerseke Hatchery
= Mosselkweek J.Steketee en Zoon B.V.
= M&M Padmos BV, mosselkweek
= Visserijbedrijf Nelis BV, oesterkweek
.
Afbeelding2
.

De jury, bestaand uit Aad Smaal, Levien de Putter en Willy Reiniers, had eerder de nominaties beoordeeld.

De jury kent de Duurzaamheid Award 2016/2017 toe aan M&M Padmos voor

-Innovatief ondernemerschap
-Voorbeeldfunctie voor andere bedrijven
-Overdraagbaarheid van door het bedrijf ontwikkelde innovaties
-Ondernemingszin
.
Vrijdag 27 januari 2017
.
Op vrijdag 27 januari lag de focus meer op mosselen. Kompro werd toegelicht: Het nieuwe meerjarige project Kennis en Onderzoek voor de MosselPROductie (KOMPRO) is erop gericht om vragen vanuit de praktijk te verbinden met kennis en onderzoek.
.
Het gaat om kennis die nodig is om de bedrijfsvoering duurzaam te kunnen uitvoeren en kennis over maatschappelijke vragen rondom duurzame mosselvisserij en –kweek. Het uitgangspunt van KOMPRO is dat alle werkzaamheden in onderlinge samenwerking tussen onderzoekers en mosselkwekers worden uitgevoerd.
.
Na de inleiding van dagdeelvoorzitter Jaap Broodman, ging Jacob Capelle in op factoren die de broedval en kweekrendement kunnen beïnvloeden (zoals voedsel voor schelpdieren en dichtheid mosselen op de percelen). Arjan Gittenberger kwam met de resultaten van onderzoek naar mosselgenetica. Zijn conclusie: In Nederland bevindt zich 1 mossel soort: Mytilus edulis met populaties die genetisch beter/slechter bestand zijn tegen plekken met relatief veel en plekken met relatief weinig stroming.
Door de praktijken van de Nederlandse mosselkweek en handel is over de jaren heen de genetische samenstelling van mosselen die in de Nederlandse natuur voorkomen, niet veranderd. Dit biedt misschien wel aanknopingspunten om middels een DNA-bar code te bekijken welke mosselen je wel of niet kunt verplaatsen (afhankelijk van de omstandigheden op de locatie doen bepaalde mosselen het vanwege een gen beter/slechter dan anderen).
.
Henrice Jansen ging in op het kweken in de natuur, rekening houdend met draagkracht, biodiversiteit en sedimentdynamiek.
.
In de middag maakten we een uitstapje naar de Noordzee. John Holmyard liet zien dat hij inmiddels de techniek beheerst om op open zee in een hangcultuur te kweken. Kent Ferguson van Go Deep uit Canada liet ook technieken zien voor drijvende systemen met mosselen en oesters (waarbij de mosselhangcultuur geheel onderwater ligt en niet zichtbaar is vanaf de oppervlakte. Misschien een oplossing voor de discussies over landschappelijke inpassing).
René Peters van TNO belichtte het ruimtegebrek op de Noordzee en gebruikte de energiesector als voorbeeld (olie, gas en wind): deze zijn lang bij elkaar uit de buurt gebleven (letterlijk: vanwege veiligheid e.d.) en zoeken elkaar nu meer op, zodat het ruimtebeslag efficiënter wordt en ook het energieverbruik lager. Er wordt ook gesproken over combineren van visserij en windmolenparken. In Vlaanderen gaan ze met een proef starten.
Addy Risseeuw reflecteerde namens de PO dat het kweken op volle zee misschien wel de stip op de horizon is, maar dat de huidige kweek er nog niet klaar voor is. De PO wil graag meedenken, maar zal deze kar niet trekken.
.
Bekijk ook de presentaties van de conferentie:
1. Meerwaarde met schelpdieren / Building with nature – inleiding door Aad Smaal (WMR)
2. Oesterriffen en het effect op veiligheid: case studie Oesterdam door Joao Salvador (HZ)
3. Meerwaarde met mosselen door Jildou Schotanus (HZ)
4. Zandsuppleties en zandmotoren door Eric van Zanten (RWS)
5. Werken in de natuur, hoe kan het beter? door Werner Lindhout (Haans advocaten)
6. Productiefactoren: off-bottom kweek van oesters in zakken door Pauline Kamermans (WMR)
7. Off-bottom kweek van oesters in mandjes door Ashley Turner, BST oysters Australië
8. Studies naar het bestreiden van Japanse Oesterboorders door Ashley Turner, BST Oysters
9. Productiefactoren: off-bottom kweek van oesters in mandjes door Eva Hartog (HZ)
10. Instrumenten voor de simulatie van kweeksucces door Tony van der Hiele (HZ)
11. project Kompro, deel 1: kweekrendement door Jacob Capelle, Wageningen marine research
12. (tussen)resultaten genetisch onderzoek mosselen door Arjen Gittenberger, GiMaRIS
13. Project Kompro, deel 2: kweek en natuur, door Henrice Jansen, Wageningen Marine Research
14. mosselkweek op volle zee door John/Nicki Holmyard, Offshore shellfish, VK
15. multifunctioneel energiesysteem door René Peters, TNO
16. kweken van schelpdieren in kooien door Kent Ferguson, Go Deep Canada